"Тукымаган" сүзе "тукылган" да, "бәйләнгән" дә түгел, ә тукыма күпкә күбрәкне аңлата. Тукымаган - җепселләрдән турыдан-туры тоташтыру яки бер-берсенә бәйләү яки икесе дә ярдәмендә җитештерелә торган тукыма структурасы. Аның бернинди дә оешкан геометрик структурасы юк, киресенчә, ул бер җепсел белән икенчесе арасындагы мөнәсәбәт нәтиҗәсе. Тукымаган җепләрнең чын тамырлары ачык булмаска мөмкин, ләкин "тукылмаган тукыма" термины 1942 елда уйлап табылган һәм Америка Кушма Штатларында җитештерелгән.
Тукымаган тукыма 2 төп ысул белән ясала: алар я киез белән, я ябыштырыла. Киез белән тукылмаган тукыма юка битләрне катламлап, аннары җылылык, дым һәм басым кулланып, җепселләрне кысып һәм җепселләр таймый торган яки тузмый торган калын тукымага әйләндереп җитештерелә. Ябыштырылган тукылмаган тукыма җитештерүнең 3 төп ысулы бар: коры тукыма, дымлы тукыма һәм турыдан-туры җеп. Коры тукылмаган тукыма җитештерү процессында барабанга җепселләр челтәре салына һәм җепселләрне берләштерү өчен кайнар һава кертелә. Дымлы тукылмаган тукыма җитештерү процессында җепселләр челтәре йомшартучы эреткеч белән кушыла, ул җепселләрне бер-берсенә тоташтыручы җилем сыман матдә бүлеп чыгара, аннары челтәр киптерү өчен урнаштырыла. Турыдан-туры җепләнгән тукылмаган тукыма җитештерү процессында җепселләр конвейер тасмасына җепселләнә һәм җепселләргә җилем сиптерелә, аннары алар ябыштыру өчен басыла. (Термопластик җепселләр очрагында җилем кирәк түгел.)
Тукымаган әйберләр
Хәзер кайда гына утырсагыз да, басып торсагыз да, тирә-якка күз салыгыз һәм сез ким дигәндә бер тукылмаган тукыма табарсыз. Тукыылмаган тукыма медицина, кием-салым, автомобиль, фильтрлау, төзелеш, геотекстиль һәм саклагыч кебек төрле базарларга үтеп керә. Көн саен тукылмаган тукыма куллану арта бара, һәм аларсыз безнең бүгенге тормышыбыз аңлашылмаслык булыр иде. Нигездә, тукылмаган тукымаларның ике төре бар: нык һәм чүплеккә. Тукыылмаган тукымаларның якынча 60% ы нык, ә калган 40% ы чүплеккә ташлана.
Тукыма булмаган сәнәгатьтә аз санлы инновацияләр:
Тукымаган тукыма сәнәгате һәрвакыт вакыт таләп итә торган инновацияләр белән баетылып тора, һәм бу шулай ук бизнесны алга этәрүгә ярдәм итә.
Surfaceskins (Тукымаган материаллар инновация һәм тикшеренү институты - NIRI): Бу - антибактериаль ишек этүче ястыклар һәм тарту тоткалары, алар бер кулланучы белән ишек аша үткән икенче кулланучы арасындагы микробларны һәм бактерияләрне берничә секунд эчендә юк итү өчен эшләнгән. Шулай итеп, ул кулланучылар арасында микроблар һәм бактерияләрнең таралуын булдырмаска ярдәм итә.
Reicofil 5 (Reifenhäuser Reicofil GmbH & Co. KG): Бу технология иң җитештерүчән, ышанычлы һәм нәтиҗәле линия технологиясен тәкъдим итә, ул каты кисәкләрне 90 процентка киметә; җитештерүчәнлекне 1200 м/мин кадәр арттыра; хезмәт күрсәтү вакытын кыскарта; энергия куллануны киметә.
Remodeling™ катнаш грыжа патчы (Shanghai Pine & Power Biotech): Бу электро-эргелгән нано-күләмле патч, ул бик экономияле, сеңдерелә торган биологик трансплантат булып тора һәм яңа күзәнәкләр өчен үсеш мохите булып хезмәт итә, нәтиҗәдә биологик яктан таркала; операциядән соңгы катлауланулар тизлеген киметә.
Глобаль сорау:
Соңгы 50 ел эчендә өзлексез үсеш чорын саклап калып, тукылмаган тукыма дөнья текстиль сәнәгатенең төп сегменты булып тора, ул башка текстиль продуктларына караганда югарырак табыш маржасы белән аерылып тора. Тукымаган тукымаларның глобаль базарында якынча 35% базар өлеше белән Кытай лидерлык итә, аннан соң якынча 25% базар өлеше белән Европа бара. Бу тармакта әйдәп баручы уенчылар - AVINTIV, Freudenberg, DuPont һәм Ahlstrom, аларда AVINTIV иң зур җитештерүче булып тора, җитештерү базары өлеше якынча 7% тәшкил итә.
Соңгы вакытта, COVID-19 очраклары арту белән, төрле илләрдә тукылмаган тукымадан эшләнгән гигиена һәм медицина продуктларына (мәсәлән: хирургия башлыклары, хирургия битлекләре, шәхси саклану чаралары, медицина алъяпкычы, аяк киеме тышлыклары һ.б.) ихтыяҗ 10 тапкырдан 30 тапкырга кадәр арткан.
Дөньядагы иң зур базар тикшеренүләре кибете "Research & Markets" отчетына караганда, глобаль тукылмаган тукымалар базары 2017 елда 44,37 миллиард доллар тәшкил иткән һәм 2026 елга 98,78 миллиард долларга җитәчәк дип көтелә, фаразланган чорда еллык уртача үсеш темпы 9,3% тәшкил итәчәк. Шулай ук ныклы тукылмаган тукымалар базары югарырак еллык уртача үсеш темпы белән үсәчәк дип фаразлана.
Ни өчен тукылмаган материал?
Тукымаган материаллар инновацион, иҗади, күпкырлы, югары технологияле, җайлаша алырлык, кирәкле һәм таркала алырлык. Бу төр тукыма турыдан-туры җепселләрдән җитештерелә. Шуңа күрә җеп әзерләү этаплары кирәк түгел. Җитештерү процессы кыска һәм җиңел. 5,00,000 метр тукыма җитештергәндә, якынча 6 ай вакыт кирәк (җеп әзерләү өчен 2 ай, 50 станокта тукыма үрү өчен 3 ай, эшкәртү һәм тикшерү өчен 1 ай), шул ук күләмдә тукыма булмаган тукыма җитештерү өчен нибары 2 ай вакыт кирәк. Шуңа күрә, тукыма җитештерү тизлеге 1 метр/минут, ә трикотаж тукыма җитештерү тизлеге 2 метр/минут булганда, тукыма булмаган тукыма җитештерү тизлеге 100 метр/минут тәшкил итә. Моннан тыш, җитештерү бәясе түбән. Моннан тыш, тукыма булмаган тукыма югарырак ныклык, сулыш алучанлык, сеңдерүчәнлек, чыдамлык, җиңел авырлык, ялкынны тоткарлау, бер тапкыр куллану кебек үзенчәлекләргә ия. Барлык бу гаҗәеп үзенчәлекләр аркасында текстиль секторы тукыма булмаган тукымаларга күчә.
Йомгаклау:
Токымамаган тукымалар еш кына текстиль сәнәгатенең киләчәге дип әйтелә, чөнки аларга глобаль ихтыяҗ һәм аларның күпкырлылыгы арта гына бара.
Бастырып чыгару вакыты: 2021 елның 16 марты